Obiekty małej architektury w przestrzeni publicznej

Drodzy Mieszkańcy Karpacza, drodzy Przedsiębiorcy,

W poprzednim artykule podkreślaliśmy, jak cenny jest górski krajobraz i wartościowe architektonicznie obiekty. To bez wątpienia największy kapitał Karpacza. By chronić te atuty, Rada Miejska przyjęła tzw. „uchwałę krajobrazową” (Uchwała nr XXIX/332/20 z dnia 28 października 2020 r.). W przepisach prawa miejscowego ustalono zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. W naszym cyklu artykułów zajmiemy się poszczególnymi tematami uchwały. Tym razem będzie o zasadach i warunkach sytuowania obiektów małej architektury w przestrzeni publicznej.

Na początek wyjaśnimy czym są obiekty małej architektury. To pojęcie definiuje art. 3 Ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz.U.2025.418 t.j. z dnia 2025.04.01 z późn. zm.). Zgodnie z ustawą przez obiekty małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:

• kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
• posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
• użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki;

Do tzw. małej architektury zaliczamy też tzw. „meble miejskie” służące głównie wygodzie mieszkańców, tj. ławki, stojaki na rowery czy tablice informacyjne.

Zgodnie z obowiązującą uchwałą krajobrazową obiekty małej architektury nie można lokalizować w sposób zakłócający funkcjonowanie ciągów i przejść pieszych na chodnikach i w pasażach. Nie mogą one też być wyższe niż 5 metrów, powinny posiadać detale nawiązujące do form historycznych i lokalnych oraz skalę, formę i kolorystykę dostosowaną do krajobrazu i sąsiadującej zabudowy historycznej. Nie powinny również być wykonane z przypadkowych materiałów. W uchwale zgodzono się na: drewno i konglomeraty drewna, stopy żelaza, miedzi i aluminium, granit, piaskowiec, bazalt, łupek naturalny i syntetyczny, cegłę i ceramikę, beton architektoniczny, szkło przezroczyste i jego imitację z tworzyw sztucznych. Odstępstwa od formy i wymienionych materiałów dotyczą tylko elementów wyposażenia placów zabaw oraz obiektów sportowych.

Pamiętajmy, że Miasto jest naszą wspólną przestrzenią, a uchwała nie ma na celu ograniczania aktywności Mieszkańców i Przedsiębiorców, lecz stworzenie jasnych zasad, które zapewnią wspólną odpowiedzialność za korzystny i spójny wizerunek Miasta.

Zachęcamy Państwa do zapoznania się z zapisami w/w uchwały krajobrazowej oraz ustawy Prawo Budowlane. Oto przydatne linki:

Uchwała krajobrazowa Miasta Karpacz

Ustawa Prawo Budowlane